The  Day  After  No. 384-  O trudach i radości tworzenia c.d. Czyli między Świętami a Nowym Rokiem

M. Janecka H. P. Janecki Chrobrego 27 26-600 UTH Radom Pl  

Tak Między Świętami  Nowym Rokiem

Ignacy Mościcki

Z dziejów Polskiej Chemiii wg. [[i]]. Mościcki brał nawet udział w przygotowaniach do zamachu na warszawskiego generał-gubernatora Josifa Hurko[12]. Miał on zostać zabity w eksplozji nitrogliceryny, której kilogram wyprodukował Mościcki w swoim mieszkaniu przy ul. Widok [[ii]]. Ustalono, że Mościcki i Michał Zieliński wtargną w mundurach rosyjskich oficerów na nabożeństwo w warszawskim soborze prawosławnym przy ul. Długiej i zdetonują ukryte pod mundurami ładunki wybuchowe. Mieli zginąć, a wraz z nimi liczni przedstawiciele rosyjskiej elity[13]. Zamach jednak się nie udał[14], o przygotowaniach do niego dowiedziały się władze carskie. Mościcki uprzedzony o grożącym aresztowaniu na żądanie Zielińskiego na początku lipca 1892 r. opuścił wraz z żoną zabór rosyjski i przez Prusy Wschodnie, Berlin, Rotterdam i Hoek Van Holland dotarł do Londynu, gdzie nie znając języka angielskiego imał się dorywczych prac. Zieliński mimo zagrożenia ze strony władz fanatycznie kontynuował próbę zamachu, został pojmany i zmarł przegryzając ampułkę z cyjankiem w momencie kiedy prowadzono go do policyjnego cyrkułu[15]. W Londynie kontynuował studia w Technical College w Finsbury i w Patent Library. Pracował również jako robotnik – początkowo rzeźbił w drewnie, później był pomocnikiem fryzjerskim (mimo fatalnej sytuacji materialnej rodziny, wzbudzał sensację wśród klientów odmawiając z powodów honorowych przyjmowania napiwków). Dzięki finansowej pomocy matki udało mu się nabyć zakład, produkował kefir na grzybkach kaukaskich [[iii],[iv]], rozprowadzał go głównie wśród tamtejszych Żydów, ponieważ Anglicy uważają zsiadłe mleko za „popsute”. Przedsięwzięcie zakończyło się jednak niepowodzeniem. Później zajął się stolarką i inkrustowaniem mebli[16]. Podczas pobytu w Wielkiej Brytanii kontynuował działalność w ruchu socjalistycznym. Był członkiem sekcji londyńskiej Związku Zagranicznego Polskich Socjalistów. W 1895 i 1896 został wybrany do zarządu organizacji. Wszedł również w skład delegacji polskich socjalistów na Kongres II Międzynarodówki. Zajmował się także m.in. wydawaniem czasopisma „Przedświt[16]. W 1896 poznał Józefa Piłsudskiego[17]. W 1897 uniwersytet w Liège zaoferował mu pracę. Podobna propozycja wpłynęła w tym samym roku z Fryburga. Względy bezpieczeństwa i znajomość języka niemieckiego zadecydowały o tym, że Mościcki zdecydował się wyjechać do Szwajcarii. Tam osiadł i rozpoczął karierę naukową[19]. Życiorys Mościckiego w Świecie Chemii [[v]]. Mościcki był patriotą składając w Szwajcarii swoje patenty zaznaczał, że nie obejmują terytorium Polski…..Tarnowianie twierdzą,  a my wszyscy wiemy, że Człowiekiem, który zainicjował budowę fabryki chemicznej pod Tarnowem [[vi]] był Ignacy Mościcki, wybudował ją zaś jego zięć Tadeusz Zwisłocki (dyrektor Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie, co nastąpiło 3 lipca 1922r. (przejęciu przez Polskę z rąk niemieckich)[[vii]], dyrektor fabryki Azot w Jaworznie[[viii]]). Po raz pierwszy idea budowy nowej fabryki związków azotowych została wygłoszona przez prof. Mościckiego w dniu 12 września 1922 r. na publicznym odczycie w sali Banku Krajowego we Lwowie [[ix]]. Była to Perła w Koronie COP Niepodległej Polski, amoniak, nawozy azotowe napędzały rozwój Kraju [[x],[xi]]. Przytocze tutaj artykuł Roberta Lichwały: „W roku jubileuszu…Zjednoczone Fabryki Związków Azotowych W 1933 r. z połączenia fabryk azotowych w Mościcach i Chorzowie powstały Zjednoczone Fabryki Związków Azotowych. Powstałe przedsiębiorstwo funkcjonował do rozpoczęcia II wojny światowej. Fabrykę w Mościcach budowano w okresie ożywienia koniunktury, ale już pierwszy rok jej działalności zbiegł się z początkiem wielkiego ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego. W początkowym okresie swego istnienia Państwowa Fabryka Związków Azotowych (PFZA) w Mościcach produkowała ok. 60 ton amoniaku na dobę. W 1930 r. około 80% globalnej produkcji stanowiły nawozy azotowe. Pogłębiający się na początku lat 30. ub. stulenia kryzys gospodarczy groził drastycznym ograniczeniem produkcji i zmniejszeniem zatrudnienia. W krytycznej dla fabryki sytuacji jejdyrektorem naczelnym niespodziewanie został dotychczasowy Minister Przemysłu i Handlu Eugeniusz Kwiatkowski. Dyrektor Kwiatkowski dostrzegł szansę poprawy sytuacji ekonomicznej fabryki poprzez ekspansję na rynkach zagranicznych i działania promocyjne. Fabryka zatrudniła na terenie kraju rejonowych przedstawicieli upoważnionych do nawiązywania bezpośrednich kontaktów z organizacjami rolniczymi, organizowano akcje mające na celu przybliżenie wiedzy o produkcji i zastosowaniu mościckich nawozów. Polskich rolników przyciągnąć miała także możliwość zakupu nawozów na korzystnych warunkach kredytowych. „Mościce”, chcąc pozostawać konkurencyjnymi na rynku, musiały poszerzyć swoją ofertę nawozową, a istniejącą zmodernizować. Najważniejszym krokiem inwestycyjnym była decyzja o rozpoczęciu produkcji poszukiwanej na rynkach światowych granulowanej saletry wapniowej (tzw. norweskiej). Technologię zakupiono w Norwegii, pozostałe prace konstrukcyjne, budowę i montaż aparatury wykonano siłami własnymi. Produkt z Mościc nie ustępował jakością słynnej saletrze chilijskiej, a jego olbrzymim atutem była konkurencyjna cena. Inną dużą inwestycją w tym okresie było uruchomienie produkcji grubokrystalicznego siarczanu amonu o zdolności 60 ton na dobę. Ponadto w Mościcach uruchomiono pierwszą na świecie techniczną instalację do produkcji stężonego kwasu azotowego 98,5% metodą Wendlandta i Fischera (Ho-Ko). Kluczową dla rozwoju PFZA w Mościcach była jednak fuzja z PFZA w Chorzowie. 1 sierpnia 1933 r. powstało jedno skomercjalizowane przedsiębiorstwo Skarbu Państwa pod nazwą Zjednoczone Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie i Mościcach (ZFZA). W składzie nowo powstałego przedsiębiorstwa znalazła się też fabryka „Azot” w Jaworznie. Siedzibą dyrekcji naczelnej ZFZA zostały Mościce, natomiast handlowej Chorzów. Zjednoczone Fabryki rozwinęły akcję promocyjną swoich produktów. Na terenie kraju powstała sieć zbytu nawozów i innych produktów chemicznych składająca się z 1300 punktów sprzedaży. Przeprowadzano szkolenia mające na celu podniesienie kultury rolnej, kursy doradztwa rolniczego, nawiązano współpracę z instytucjami i organizacjami rolniczymi. Zarówno „Chorzów”, jak i „Mościce” przed kryzysem były przede wszystkim wytwórniami nawozów. Kryzys spowodował gwałtowny spadek siły nabywczej polskiego rolnictwa i częściową zmianę profilu produkcyjnego ZFZA. Zwiększono produkcję chemicznych artykułów przemysłowych – dotąd sprowadzanych głównie z zagranicy – których zbyt podlegał mniejszym wahaniom koniunkturalnym. Decyzje o poszerzeniu asortymentu przyczyniły się do poprawy sytuacji finansowej fabryk. …..Robert Lichwała".

Zagadnienia związane z przemysłem chemicznym w międzywojennej Polsce dobrze przybliża artykuł w czasopiśmie Chemik [xii]].Rozwój Polskiej Chemii artykuł w Wikipedii [[xiii]] natomiast rozważania nad Artykuł w Rocznikach Gleboznawczych [[xiv]]. Inne Ciekawostki?...... Diabeł Boruta [[xv]]


 

[i] https://pl.wikipedia.org/wiki/Ignacy_Mo%C5%9Bcicki

[ii] http://ciekawostkihistoryczne.pl/2012/11/10/ignacy-moscicki-zamachowiec-samobojca-i-zyciowy-nieudacznik/

[iii] Gaware et al. „Pharmacologyonline”. 1, s. 376–386, 2011 (ang.). (pdf)

[iv] https://pl.wikipedia.org/wiki/Kefir

[v] http://www.swiatchemii.pl/o-chemikach/biografie/ignacy-moscicki

[vi] https://audiovis.nac.gov.pl/haslo/308:19/

[vii] http://zsliz1.edunet.tarnow.pl/pl/patron

[viii] https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Zwis%C5%82ocki

[ix] http://www.it.tarnow.pl/index.php/pol/Atrakcje/MULTIMEDIALNA-MAPA-ATRAKCJI-TARNOWA

[x] http://nowahistoria.interia.pl/kartka-z-kalendarza/news-18-stycznia-1930-r-uruchomienie-panstwowej-fabryki-zwiazkow-,nId,1591599

[xi] http://www.moscice.pl/historia/jak-wybudowano-mo%C5%9Bcice/

[xii] miesiecznikchemik.pl/wp-content/uploads/2015/chemik_2015_05-5.pdf

[xiii] https://pl.wikipedia.org/wiki/Przemys%C5%82_chemiczny_w_Polsce

[xiv] ssa.ptg.sggw.pl/files/artykuly/1971_22/.../tom_22_nr_2_79-87.pdf

[xv] http://cms.miasto.zgierz.pl/index.php?page=historia-zpb-boruta

 

 

Miłej lektury .....uwagi ślijcie proszę na Berdyczów.

Wkręcający: H.P. Janecki

 2015-12-27 15:29:58