The  Day  After  No. 372-  nigdy nie poddawaj się walcz Rocky...

M. Janecka H. P. Janecki Chrobrego 27 26-600 TU Radom Pl  

Laboratorium Komputerowego Wspomagania w Chemii W M i T W UTH RADOM

Porada dla wszystkich ... nigdy nie poddawaj się ...http://www.dailymotion.com/video/x75znp_kombi-nigdy-nie-poddawaj-sie_music

 Nigdy nie poddawaj się dzisiaj nie łatwo
Jutro będzie lepszy dzień Gdy cię nawet własny pies nie kocha
Z radia płynie rzeka bzdur Twoja szafa dusi się od kłopotów a z sufitu leci gruz
Bez nadziei że nadejdzie cud Gdzie zniknęły twoje schody do nieba
Nigdy nie poddawaj się kiedy zgaśnie światło Gdy cię walnie życia pięść
Nigdy nie poddawaj się dzisiaj nie jest łatwo Jutro będzie lepszy dzień
Mówisz nie chce dalej iść do nikąd Świat jest pełen czarnych dziur
Twoje lustro pękło dziś na twój widok W głowie siedzi tępy gwóźdź
Bez nadziei że nadejdzie cud Gdzie zniknęły twoje schody do nieba
Nigdy nie poddawaj się kiedy zgaśnie światło Gdy cię walnie życia pięść
Nigdy nie poddawaj się dzisiaj nie jest łatwo Jutro będzie lepszy dzie
ń....
... Może można pójść ze śmiercią na udry....
Wielu życiowych rozbitków to ludzie, którzy nie zdawali sobie sprawy, jak bliscy są sukcesu, kiedy się poddali. - Thomas Edison

Nie samą Wódką człowiek żyje rzekł był pewien znajomy:

1.1            Alkohole

Alkohole XE "Alkohole"  to związki organiczne zawierające jedną lub więcej grup hydroksylowych połączonych z atomem węgla w hybrydyzacji sp³. W języku potocznym przez alkohol rozumie się zazwyczaj alkohol etylowy (etanol), a napoje alkoholowe to napoje zawierające właśnie ten alkohol Najprostsze i najczęściej spotykane w życiu codziennym alkohole to związki zawierające jedną grupę hydroksylową w cząsteczce. pochodne alkanów o wzorze ogólnym CnH2n+1OH zwane monoalkoholami. Inna nazwa dla tej grupy związków brzmi alkanole przykładowo (C1 - metanol, C2 - etanol, C4 – butanol, C15 - pentadekanol). Związki organiczne, w których grupa hydroksylowa połączona jest z węglem w hybrydyzacji sp² to fenole (hydroksylowe pochodne benzenu i innych związków aromatycznych) lub enole (hydroksylowe pochodne alkenów). Ze względu na obecność silnie elektroujemnego atomu tlenu i związanego z nim atomu wodoru alkohole tworzą wiązania wodorowe, ulegając asocjacji w większe struktury. Niższe alkohole takie jak metanol, etanol i propanol mają niskie temperatury wrzenia i dużą lotność. Niższe alkohole doskonale rozpuszczają się w rozpuszczalnikach polarnych (np. w wodzie), natomiast wyższe lepiej rozpuszczają się w rozpuszczalnikach niepolarnych (przeważa część hydrofobowa). Obowiązuje w tym przypadku zasada podobne rozpuszcza się w podobnym. Rzędowość alkoholu wynika z rzędowości atomu węgla, z którym połączona jest grupa hydroksylowa. Spośród alkoholi największe znaczenie gospodarcze mają metanol i etanol. Nazwy alkoholi tworzy się poprzez dodanie końcówki -ol z odpowiednim lokantem do nazwy macierzystego związku wynikającej z budowy rodnika alkilowego. Dodanie alkoholu do olejku eterycznego zawsze skutkuje obniżeniem gęstości. Kiedy olejek eteryczny zawierający alkohol wkropli się do wody, krople nie pozostają jasne i przejrzyste, jak w przypadku czystych olejów, ale stają się matowe i mleczne. Długołańcuchowe alkohole alifatyczne zawierające od 8 do 22 atomów węgla w łańcuchu nazywamy alkoholami tłuszczowymi. Według encyklopedii alkohole te mogą zawierać nawet do 32 atomów węgla w łańcuchu i wiązania nasycone ora wiązania nienasycone [ NOTEREF _Ref345094213 \h 61], według Novecka alkohole tłuszczowe to alkohole o długości łańcucha C6 - C22 [[i]]. Alkohole tłuszczowe XE "Alkohole tłuszczowe" . Alkohole te wykorzystywane są w produkcji detergentów i surfaktantów. Wchodzą w skład kosmetyków, żywności i rozpuszczalników. Większość alkoholi tłuszczowych występuje w przyrodzie, wchodząc w skład wosków, które są estrami kwasów tłuszczowych i alkoholi tłuszczowych. Związki te są wytwarzane przez bakterie, roślin i zwierząt jako źródło energii, do izolacji cieplnej i w postaci wosków (u roślin i owadów). Pozyskiwane z surowców naturalnych alkohole tłuszczowe są dostępne od około 1900 roku. Pierwotnie były otrzymane w procesie rozkładu estrów woskowych za pomocą sodu w procesie redukcji Bouveault Blanc. W 1930 wprowadzono metody katalitycznego uwodornienienia, co pozwoliło na konwersję estrów kwasów tłuszczowych, ze zwykłego łoju, do alkoholi. W latach 1940 i 1950, petrochemia stała się ważnym źródłem substancji chemicznych i Karl Ziegler odkrył polimeryzację etylenu. Te dwie nowe zmiany otworzyły drogę do syntetycznych alkoholi tłuszczowych. Alkohole tłuszczowe stosowane są jako niejonowe środki powierzchniowo czynne - surfaktanty. Stosowane są również jako emulgatory i zagęszczacze w przemyśle kosmetycznym i spożywczym. Aktualny poziom produkcji alkoholi tłuszczowych szacuje się na 3,35 × 106 Mg/a [ NOTEREF _Ref345145150 \h 60]. Długołańcuchowe alkohole tłuszczowe (ang. VLCFA od very long chains fatty alcohols), uzyskane z wosków roślinnych i wosku pszczelego obniżają poziom cholesterolu w osoczu krwi u ludzi. Można je znaleźć w nieobrobionych ziarnach zbóż, wosku pszczelim, oraz żywności pochodzenia roślinnego [[ii]].

1.1.1            Etanol - Spirytus

Etanol XE "Etanol"  - „Spiritus Vini XE "Spiritus Vini" ” – duch wina, jego odkrycie przypisuje się alchemikowi arabskiemu Geberowi (XIV w.). Nazwę „alkohol” nadał spirytusowi Paracelsus w XVII wieku. Duży autorytet Paracelsusa przyczynił się do powszechnego przyjęcia tego terminu [[iii]]. Nazewnictwo alkoholu etylowego zmieniało się w kolejnych farmakopeach. Farmakopea Polska II zawiera 3 monografie: - Spiritus 95o (synonimy: Alkohol 95o, Spirytus stężony, Spiritus concentratus, Spiritus fortior), - Spiritus (syn.: Alkohol 90o, Spiritus Vini rectificatus, Wyskok)-Spiritus 70 stopniowy. Farmakopea Polska III zawiera analogiczne nazewnictwo dla alkoholu etylowego. Na uwagę zasługuje fakt powszechnego stosowania w recepturze spirytusu 90o. Postępowanie to było podyktowane niedostatkiem na rynku spirytusu 95o, większość zakładów rektyfikacyjnych nie wytwarzała spirytusu o tak wysokim stężeniu. Farmakopea Polska IV zawiera już tylko jedną monografię – Aethanolum 95o (syn.: Spiritus Vini rectificatus). Farmakopea Polska V zmienia nazwę na Ethanolum 760 g/l (syn. Aethanolum 95o). Farmakopea Polska VI zamieszcza monografię – Ethanolum 96%, (syn.: Ethanolum 760 g/l, Ethanolum 96o, Alkohol etylowy, Etanol 760 g/l, Spiritus Vini rectificatus). Nazwa chemiczna - etanol, C2H5OH. Zawartość etanolu w temp. 293 K nie powinna być mniejsza niż 95,1% (v/v) (92,6 m/m) i większa niż 96,9% (v/v) (95,2% m/m). Etanol jest bezbarwną, przezroczystą, lotną, łatwopalną i higroskopijną cieczą o swoistym zapachu, mieszającą się z wodą i chlorkiem metylenu.

1.1.2            Zastosowanie alkoholu etylowego

Alkohol etylowy XE "Alkohol etylowy"  ze względu na właściwości odwadniające, rumieniące, hemostatyczne, ściągające, chłodzące, jest stosowany w preparatach leczących niektóre zaburzenia skórne. Można go stosować do znoszenia bólu chronicznego i spastycznego, jak również w zatruciach glikolem etylenowym lub alkoholem metylowym (podanie dożylne) [[iv]]. W praktyce farmaceutycznej alkohol etylowy ma zastosowanie jako rozpuszczalnik i środek konserwujący w preparatach farmaceutycznych. Roztwory zawierające alkohol o stężeniu poniżej 40o określa się jako roztwory alkoholowe (Solutiones spirituosae), roztwory o wyższym stężeniu niż 40o to spirytusy lecznicze (Spirituosa medicata). Farmakopea Polska VI zawiera szczegółowe monografie spirytusów leczniczych, są to: spirytus kamforowy, spirytus mrówkowy, spirytus salicylowy, spirytus mydlany, spirytus mydlano-kamforowy, krople anyżowe, spirytusowy roztwór jodu, spirytus gorczyczny. Ponadto Farmakopea Polska III zawiera monografie spirytusu lawendowego, spirytusu miętowego. Spirytusy te otrzymuje się przez rozpuszczenie olejków eterycznych w rozcieńczonym alkoholu. Zastosowanie do korekcji smaku oraz zapachu - obecnie już mało używane. Alkohol etylowy powszechnie jest stosowany jako rozpuszczalnik dla preparatów roślinnych. Nalewki i wyciągi roślinne są stosowane jako składniki do przyrządzania preparatów farmaceutycznych, natomiast alkoholatury stabilizowane częściej spotyka się jako gotowe preparaty do sprzedaży odręcznej (Intractum Visci albi, Intractum Crataegi). Dzięki działaniu bakteriobójczemu etanolu 70o, wykorzystuje się go w charakterze środka odkażającego w recepturze aseptycznej do przygotowania miejsca pracy (loża z nawiewem laminarnym) oraz do dezynfekcji wstępnej pracownika (dezynfekcja rąk), czy też przygotowanie sprzętu do pracy.

1.1.3            Przygotowanie oraz nastawianie roztworów

Stężenie procentowe etanolu można określać objętościowo (v/v), wagowo (m/m) lub wagowo/objętościowo (g/l). Powszechnie stosowany zapis objętościowy przy rozcieńczaniu alkoholu wodą wymaga uwagi z powodu kontrakcji, czyli zmniejszenia objętości powstałej mieszaniny. Mieszając 95 litrów alkoholu bezwodnego i 6,2 litra wody otrzymujemy 100 litrów roztworu alkoholowego. Kontrakcja przy mieszaniu wody z alkoholem w różnych stosunkach jest zmienna i obliczenie objętości otrzymanej mieszaniny jest niemożliwe. Można tylko empirycznie ustalić jaką objętość zajmie mieszanina. Dlatego wygodniej posługiwać się stężeniem wagowym alkoholu, które jest niezależne od kontrakcji. Korzystając z tabeli gęstości (d20) mieszanin etanolu z wodą [[v]], można odczytać procenty objętościowe i odpowiadające mu procenty wagowe. Dla przykładu, rozcieńczając etanol 96o do etanolu 70o możemy posłużyć się następującym równaniem: x =100 * % wagowy etanolu o niższym stężeniu słabszego/% wagowy etanolu o wyższym stężeniu silniejszego, gdzie x – to ilość gramów etanolu silniejszego jaki trzeba użyć aby otrzymać 100 g etanolu słabszego.

Jeżeli 96,03o – 93,89% wag., a70o – 62,40% wag. To:

x = 100 * 62,40 / 93,89 = 66,46 g etanolu 96o i 33,54g wody do 100 g roztworu. Dla ułatwienia pracy można również skorzystać z poniższej tabeli, zawierającej części wagowe etanolu 96o i wody, którą należy zmieszać, aby otrzymać roztwory o zawartości od 30o do 90o etanolu w temp 293 K. Tabelę sporządzono w Arkuszu kalkulacyjnym na podstawie Farmakopei Polskiej.

Tabela  SEQ Tabela \* ARABIC 6. Tabela rozcieńczeń etanolu 96o wodą

W przypadku, kiedy należy odmierzyć kroplami etanol bądź roztwory alkoholowe, warto zwrócić uwagę na masę pojedynczej kropli lub ilość kropli, jaka przypada na 1 gram etanolu. Przykładowe dane zawiera  REF _Ref303187837 \h Tabela 7.

Tabela  SEQ Tabela \* ARABIC 7. Ciężar kropli roztworów alkoholowych

Podczas przygotowywania preparatów z alkoholem należy zwrócić uwagę na niezgodności, które mogą wpłynąć na wygląd gotowego preparatu, jego trwałość lub aktywność poszczególnych składników. W mieszankach z enzymami (pepsyna) dochodzi do ich dezaktywacji. Obecność kwasu solnego potęguje działanie alkoholu (np. 52% stężenie alkoholu w obecności 0,66% kwasu solnego powoduje całkowitą dezaktywację pepsyny w przeciągu kilku godzin). Alkohol z białkami i śluzami roślinnymi tworzy osady. Substancje utleniające niszczą i utleniają alkohol [[vi]]. Niejednokrotnie zdarza się, że lekarz wystawiając receptę na lek recepturowy, zapisuje alkohol etylowy bez podania jego stężenia. Wykonawca receptury mając zgodnie z Farmakopeą Polską VI powinien zastosować etanol 96o, jeżeli monografia szczegółowe nie określa inaczej. Farmakopea zaleca stosować etanol do celów odkażających. Jego stężenie w przygotowywanym preparacie powinno być na poziomie 70% (v/v). Jeżeli alkohol jest zapisany wraz z innymi rozpuszczalnikami (np. woda, roztwór 3% kwasu borowego) wówczas stosujemy etanol 96o. W praktyce aptecznej często spotyka się następującą receptę:

Rp.

Detreomycini 3.0

Spir. Vini ad 100.0

M. f. sol

D.S. zewnętrznie

W takim przypadku, alkohol etylowy stanowi podstawowy (jedyny) rozpuszczalnik w recepcie, a jego stężenie nie jest określone przez autora recepty. Farmaceuta powinien mieć na uwadze przede wszystkim dobro pacjenta. Pacjent stosując roztwór etanolowy 96% (v/v), mógłby poparzyć skórę twarzy, dlatego końcowe stężenie etanolu w przygotowanym preparacie należy przygotować na poziomie 70% (v/v).

1.1.1            Alkohol benzylowy

Fenylometanol XE "Fenylometanol"  czyli alkohol benzylowy o sumarycznym wzorze C6H5CH2OH to alkohol, o dużym znaczeniu ze względu na jego zastosowanie w przemyśle perfumeryjnym. Jego obecność została stwierdzona w olejkacha tuberozy, ylang-ylang, kwiatach jaśminu, kwiatach akacji (Acacia Farnesiana i Accacia Cavenia).

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 34 Fenylometanol alkohol benzylowy

Występuje również w niewielkich ilościach w olejku lauro wiśni. W postaci octanu występuje w olejach z ylang-ylang, hiacyntu, jaśminu i gardenii, jako benzoesan w olejkach tuberozy, ylang-ylang, balsamu peruwiańskiego. jak cynamonnian w oleju styrax, jako salicylan w oleju ylang-ylang, a jak fenylowy ester kwasu octowego w oleju neroli (oleju z kwiatów gorzkiej pomarańczy) [[i]].

1.1.2            Alkohol cetylowy

Alkohol cetylowy XE "Alkohol cetylowy"  zwany heksadekan-1-ol em, CH3(CH2)15OH jest organicznym związkiem chemicznym z grupy alkoholi alifatycznych stosowany jako odczynnik chemiczny. szeroko stosowany również w przemyśle farmaceutycznym. W temperaturze pokojowej alkohol cetylowy jest woskowatym ciałem stałym.. Nazwa cetyl wywodzi się od oleju parafinowego (łac. cetus) z którego po raz pierwszy został wyizolowany.

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 35 Alkohol cetylowy

Alkohol cetylowy używany jest w kosmetyce do stabilizacji i poprawy despersji składników szamponu oraz jako emulgator w kremach. Również jako smar do konserwacji połączeń gwintowych [[ii]].

1.1.3            Alkohol cetostearylowy

Alkohol cetostearylowy XE "Alkohol cetostearylowy"  jest mieszaniną alkoholi tłuszczowych zawierającą głównie alcohol cetylowy i alcohol stearynowy. Stosowany jest jako emulgator oraz stabilizator zawiesin. Stosowany jest także jako środek powierzchniowo czynny wspomagający wytwarzanie piany w kosmety. Sosowany jest także jako środek zwiększający lepkość kosmetyków zaiwrających wodę jak i kosmetyków niewodnych oeaz wypełniacz w emulsjah olej woda i woda olej. Stosowany jest również jako środek poprawiający kondycję włosów w kosmetykach do włosów.

1.1.4            Cytronelol

Cytronelol XE "Cytronelol" , C10H20O jest organicznym związkem chemicznym należącym do grupy nienasyconych alkoholi alifatycznych. Zaliczany jest do terpenów. Jest to związek o intensywnym, przyjemnym zapachu, bardzo trudno krystalizuje. Posiada jedno centrum chiralności i dlatego występuje w formie dwóch enancjomerów. Intensywny zapachem charakteryzuje się tylko jeden z enancjomerów (z konfiguracją absolutną S (+) ).

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 36 Cytronelol

Forma lewoskrętna nazywa się rodinolem [[iii], [iv]]. Przy małych stężeniach jego zapach kojarzy się z różami i melisą, a przy większych bardziej przypomina intensywny zapach cytrusowy. Citronelol występuje powszechnie w olejkach eterycznych wielu roślin między innymi niektórych gatunków róży, melisie, liściach cytryny, geranium i pomarańczy. Alkohol ten jest masowo stosowany w kompozycjach perfumeryjnych stosowanych w kosmetykach oraz jako dodatek zapachowych do proszków do prania i innych środków czystości [[v]].

1.1.5            Dokosanol

Dokosanol XE "Dokosanol" , znany takze pod nazwą alkohol behenylowy C22H45OH, jest alifatycznym alkoholem tłuszczowym używanym tradycyjnie jako emulgator oraz zagęszczacz w kosmetyce, suplement diety. Ostatnio także po dopuszczeniu przez FDA jako farmaceutyk. Abreva [[vi]] stosowany jako środek antywirusowy skracający okres trwania opryszczki przy zakażeniu herpes simplex virus.

1.1.6            Alkohol fenylo etylowy

Alkohol fenyloetylowy XE "Alkohol fenyloetylowy"  o sumarycznym wzorze C6H5CH2CH2OH1 stosowany jest do wytwarzania sztucznych olejków eterycznych. Pozyskiwany bywa z Pinii z Aleppo Pinus halepensi [[vii], [viii]] występującej w regionie morza Śródziemnego, pozyskiwany również z olejku z różanego (zwłaszcza z destylacji suszonych liści róży).

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 37 Fenylo etylowy alkohol

Alkohol fenyloetylowy jest składnikiem górnej nuty standardowej mieszanki perfumeryjnej "Róża-Edu", kompozycji przeznaczonej do szkolenia perfumiarzy stypendystów UNIDO [[ix]].

1.1.7            Geraniol

Geraniol XE "Geraniol"  jest organicznym związkiem chemicznym z grupy nienasyconych alkoholi terpenowych o wzorze sumarycznym C10H18O. Występuje w olejkach eterycznych.

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 38 Geraniol

Geraniol ma przyjemny, intensywny zapach kojarzący się ze pelargoniami, stosuje się go w wielu kompozycjach zapachowych stosowanych w perfumach. Geraniol jest głównym składnikiem olejku różanego, pelargoniowego i cytrynowego. Jest izomerem geometrycznym nerolu (o konfiguracji trans - E) [[x], [xi]].

1.1.8            Nerol

Nerol XE "Nerol"  jest monoterpenem występującym w wielu olejkach eterycznych, takich jak olejek pozyskiwany z trawy cytrynowej [[xii]] czy olejek z chmielu. Pierwotnie był on izolowany z oleju neroli [[xiii]], stąd jego nazwa. Olej neroli pozyskiwany jest z kwiatów drzewa gorzkiej pomarańczy Citrus aurantium subsp. amara or Bigaradia. Ten bezbarwny płyn stosuje się w przemyśle perfumeryjnym. Podobnie jak geraniol, nerol ma słodki zapach różany, ale uważa się, go za zapach odświeżający [[xiv]].

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 39 Nerol

Izomeryczny z nerolem jest geraniol, izomer geometryczny trans -E. Nerol łatwo traci wodę tworząc dipenten. Nerol można zsyntetyzować przez pirolizę, beta-pinenu przez produkt pośredni mircen [[xv]]. Opcjonalnie przez działanie jodowodorem na geraniol. Chlorowodorowanie mircenu daje szereg izomerycznych chlorków, z których jeden ulega przemianie do octanu nerylu [[xvi], [xvii]].

1.1.9            Alkohol izopropylowy

Propan-2-ol XE "Propan-2-ol"  (CH3)2CHOH jest alkoholem drugorzędowym stosowanym powszechnie, ponieważ jest tańszy od etanolu C2H5OH. Przykładowo zużycie izopropanolu w USA w roku 1990 tym wyniosło 45 0000 Mg głównie jako rozpuszczalnika ale również w przemyśle farmaceutycznym. Własności dezynfekujące, toksyczne i narkotyczne propan-2-olu są o wiele silniejsze od etanolu. Propan-2-ol stosowany jest z powodzeniem jako rozpuszczalnik substancji zapachowych, żywic i olejków eterycznych, preparatów do włosów i płynów po goleniu [[xviii]]. Bardzo ważna w zastosowaniach kosmetycznych jest czystość izopropanolu, ponieważ jego izomer n-propanol wykazuje charakterystyczny zapach.

1.1            Aldehydy

Aldehydy XE "Aldehydy"  są grupa związków organicznych stojących w szeregu utlenienia alkohole - aldehydy – kwasy w miejscu środkowym, dla przykładu metanol zawiera 50 % tlenu, metanal 53,3% tlenu, kwas metanokarboksylowy 69,6% tlenu. Wyróżniają się grupą aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub w przypadku formaldehydu dwoma (CH2O) atomami wodoru. Proste aldehydy, będące pochodnymi alkanów i zawierające w cząsteczce jedną grupę aldehydową nazywane są alkanalami o wzorze ogólnym CnH2n+1CHO.

Aldehydy alifatyczne

Aldehyd - 2-metyloundekanal –intensywny zapach kadzidlano-pomarańczowy, aldehyd kaprylowy – zapach owocowy, aldehyd pelargonowy – aromat róży, występuje w olejku cytrusowym i różanym, aldehyd laurynowy – w składzie kompozycji zapachowych o woni tuberozy, gardenii i fiołka

Aldehydy aromatyczne

Aldehyd benzoesowy – występuje w migdałach, zapach migdałowy, aldehyd ten nie jest toksyczny, aldehyd anyżowy – zapach anyżu, w kompozycjach o zapachu bzu czarnego i głogu, aldehyd cynamonowy – główny składnik olejku cynamonowego, istotny składnik perfum, gum do żucia, past do zębów, często powodujący uczulenia, cyklamal o zapachu fiołków alpejskich i konwalii, aldehyd fenylooctowy – składnik kompozycji zapachowych o woni róży, hiacyntu, gardenii i bzu czarnego, także kompozycji smakowych. Aldehyd kuminowy o zapachu kwiatowo-ziołowym, wyodrębniony z olejków eterycznych, otrzymywany syntetycznie. Wanilina – jeden ze składników aromatycznych wanilii, otrzymywana syntetycznie na dużą skalę opisana w paragrafie  REF _Ref308509456 \n \h 29.1.4.

Naturalne związki zapachowe otrzymywane syntetycznie to aldehydy: anyżowy, benzoesowy, cyklamal, cynamonowy, cytronellal, fenylo-octowy, geranial, kaprylowy, kuminowy, laurynowy, 2-metyloun-dekanal, neral, pelargonowy, piperonal, wanilina. Dla wielu kobiet perfumy aldehydowe to (dla jednych ulubione - ukochane dla innych znienawidzone) Chanel No. 5. Jak głosi jedna z legend, ten skomponowany prawie 90 lat temu zapach powstał na skutek „przedawkowania” aldehydów w recepturze, dając pierwszy raz w historii miksturę tak intensywną i tak gładką. Jednak aldehydy występują w wielu kompozycjach, także takich, które absolutnie nie przypominają słynnej „piątki”. Czym właściwie są aldehydy z punktu widzenia chemii kosmetyków? Są to komponenty chemiczne, produkty utleniania alkoholi, nadające zapachowi charakterystyczne, ostre wykończenie. Można je pozyskiwać z naturalnych olejków (neroli, olejku różanego), jednak aldehydy stosowane w przemyśle perfumeryjnym są najczęściej pochodzenia syntetycznego. W zasadzie nie wprowadzają nic nowego do świata zapachów, ale pozwalają wiernie naśladować i utrwalać te spotykane w przyrodzie, nadają im intensywność i wpływają na sposób rozwoju całej kompozycji na skórze. Aldehydy pochodzenia naturalnego pojawiają się w perfumach najwyższej jakości, osiągających proporcjonalnie wysokie ceny. Co ciekawe, związki te swoją obecność w przemyśle kosmetycznym celebrują dużo dłużej niż jako składnik perfum [[i]].

1.1.1            Aldehyd anyżowy

Aldehyd anyżowy XE "Aldehyd anyżowy"  jest organicznym związkiem z grupy aldehydów aromatycznych o następujących nazwach: aldehyd 4-metoksybenzoesowy, aldehyd p-metoksybenzoesowy, p-metoksybenzaldehyd, (C8H8O2). W warunkach standardowych jest cieczą o charakterystycznym zapachu anyżu. Wchodzi w skład olejku anyżowego stosowanego jako stymulator. Pozyskiwany jest z biedrzeńca anyżu wraz z anetolem (ok. 85-90%), chawikolem, metylochawikolem oraz ketonem anyżowym [[ii]].

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 40 Aldehyd anyżowy

Aldehyd anyżowy jest szeroko stosowany w przemyśle do doprawiania smaku i zapachu. [[iii]]Aldehyd anyżowy jest związkiem pośrednim w syntezie innych związków ważnych w chemii farmaceutyków i kosmetyków - ma zapach lukrecji.

Zakwaszony roztwór aldehydu anyżowego w etanolu stosowany jest jako wywoływacz plam w chromatografii cienkowarstwowej. Dając na płycie różne kolory, ułatwia rozróżnienie RF poszczególnych plam. Badania laboratoryjne wykazały działanie mutagenne aldehydu anyżowego [[iv]].

1.1.2            Aldehyd benzoesowy

Aldehyd benzoesowy XE "Aldehyd benzoesowy" , C6H5CHO to organiczny związek chemiczny, będący najprostszym aromatycznym aldehydem. Występuje w migdałach i ma zapach migdałowy. W odróżnieniu od nitrobenzenu i cyjanowodoru, które mają podobny zapach, nie jest toksyczny.

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 41 Aldehyd benzoesowy

Aldehyd benzoesowy stosowany jest do odstraszania pszczół z ramek w czasie zbierania miodu [[v]], stosowany także w przemyśle perfumeryjnym do wytwarzania olejków zapachowych, również w przyprawach i w produkcji barwników, oraz ważnych produktów pośrednich - kwasu migdałowego patrz rozdział  REF _Ref345417016 \n \h 6.12.14 i cynamonowego patrz rozdział  REF _Ref345419027 \n \h 6.12.3 [[vi]]. Aldehyd benzoesowy jest produktem rozkładu amigdaliny patrz  REF _Ref345415048 \n \h 12.8.10, jest również metabolitem wtórnym rozkładu nitrylozydów, czyli glikozydów cyjanogennych czeremchy amerykańskiej, {obok kwasu pruskiego HCN (cyjanowodór), i cukru (glukozy)} [[vii]].

1.1.3            Cyklamal

Cyklamal XE "Cyklamal"  jest organicznym aromatycznym aldehydem o nazwie 2-metylo-3-(4-izo-propylofenylo)propanal, jest związkiem stosowanym w perfumerii do wyrobu wód kwiatowych i kosmetyków o zapachu fiołków alpejskich i konwalii [[viii]]. W przyrodzie nie występuje, pozyskiwany jest jedynie na drodze syntezy [[ix]]. Obecność jego stwierdzono analitycznie (GC) w następujących wyrobach kosmetycznych - w stężeniach (MS):

1.      Green Tea – woda perfumowana - 0,83%,

2.      Green Tea Spiced – woda perfumowana - 0,50 %,

3.      Silver Leaf – woda toaletowa - 0,60%,

4.      The Vert – woda toaletowa (zakupiona w kraju) - 0,94,

5.      The Vert – woda toaletowa (zakupiona na terenie Francji) 20,21% [[x]].

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 42 Cyklamal

1.1.4            Aldehyd cynamonowy

Aldehyd cynamonowy XE "Aldehyd cynamonowy"  (cynamal) jest organicznym związkiem chemicznym z grupy alkanali. Jest to nienasycony aldehyd występujący w olejkach eterycznych, głównie w olejku cynamonowym. Produkt naturalny ma konfigurację trans. Otrzymuje się go głównie przez destylację z parą wodną z tego olejku. Szybko utlenia się do kwasu cynamonowego. Jest żółtą cieczą trudnorozpuszczalną w wodzie. Na drodze syntezy organicznej można go otrzymać w reakcji utleniania alkoholu cynamonowego oraz reakcji kondensacji aldolowej aldehydu benzoesowego z aldehydem octowym:

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 43 Aldehyd cynamonowy

Aldehyd cynamonowy pomaga zapobiegać agregacji płytek krwi przez hamowanie uwalniania kwasu arachidonowego z błon płytek. Poprzez zapobieganie uwalnianiu kwasu arachidonowego z błon, aldehyd cynamonowy może być również pomocny w różnego rodzaju stanach zapalnych. Pozyskiwany z kory cynamonowca olejek cynamonowy zawiera 65-75% aldehydu cynamonowego, ok. 5% octanu cynamylu, eugenol i wykazuje właściwości antybakteryjne, przeciwgrzybiczne oraz zwiększa wydzielanie soku żołądkowego [[xi]]. Ze względu na ten fakt kora cynamonowca znalazła zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym jako składnik niektórych preparatów złożonych, stosowanych w schorzeniach przewodu pokarmowego. Aldehyd cynamonowy stosowany jest jako środek zapachowy przy komponowaniu zapachów orientalnych.[[xii]]. W czystej formie wykazuje własności uczulające I może doprowadzać do reakcji alergicznych. W związku z jego wysokim potencjałem alergicznym wykorzystywany jest w medycynie obok innych substancji do wykonywania testów alergicznych. W roku 2004 odkryto działanie biobójcze aldehydu cynamonowego na larwy komarów [[xiii]]. Często występuje jako składnik leków przeciwbakteryjnych. Jako składnik kremów i maści znalazł zastosowanie w zwalczaniu mięśniobóli, nerwobóli, działa także przeciwzapalnie, miejscowo, znieczulająco. Cynamon stanowi składnik tak zwanej maści tygrysiej [[xiv], [xv]].

1.1.5            Aldehyd laurynowy

Dodekanal XE "Dodekanal" , nazywany również aldehydem laurynowym lub aldehydem dodecylowym sumarycznie - C12H24O, jest organicznym związkiem o wzorze chemicznym C11H23CHO. Występuje w olejku jodłowym pozyskiwanym z dojrzałych szyszek jodły pospolitej [[xvi]]

 

Rysunek  SEQ Rysunek \* ARABIC 44 Aldehyd laurynowy

Dodekanal wykorzystywany jest jako immunobiosensor [[xvii]], stosowany jako składnik kremów, pianek suchych kosmetyków [[xviii]].


 

[i] http://www.snobka.pl/artykul/tajemnice-kosmetykow-perfumy-aldehydowe-9333,

[ii] http://luskiewnik.strefa.pl/stymulatory/preview/pages/p6.htm,

[iii] Fahlbusch Karl-Georg i inni: "Flavors and Fragrances" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2003,

[iv] http://ull.chemistry.uakron.edu/erd/Chemicals/8000/7312.html,

[v] http://pasiekawedrowna.mazowsze.pl/forum/temat_81,odbieranie_miodu_z_zastosowa niem _aldehydu_benzoesowego.htm,

[vi] http://en.wikipedia.org/wiki/Benzaldehyde,

[vii] http://rozanski.li/?p=275,

[viii] http://www.chemicalland21.com/specialtychem/perchem/CYCLAMEN%20ALDEHY DE.htm,

[ix] Hamada, Kazuhiko; Production of optically active cyclamen aldehyde, Japanese Patent No. 55027166, Feb. 27, 1980,

[x] Borowiecka J., Wesołowski W.:”Składniki wyrobów perfumeryjnych zawierających zieloną herbatę, analizowane techniką GC/MS”, BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLIII, 2010, 3, str. 445 – 451,

[xi] http://de.wikipedia.org/wiki/Zimtaldehyd,

[xii] Daphi-Weber J., Raddatz H, Müller R.: „Untersuchung von Riechstoffen – Kontrollierte Düfte”, S. 94−95, in Band V der Reihe HighChem hautnah – Aktuelles aus der Lebensmittelchemie (Herausgegeben von der Gesellschaft Deutscher Chemiker) 2010, ISBN 978-3-936028-64-5,

[xiii] Dick-Pfaff C.: Wohlriechender Mückentod, 19. Juli 2004, http://www.wissenschaft .de/wissenschaft/news/243037.html,

[xiv] http://luskiewnik.strefa.pl/stymulatory/preview/pages/p6.htm,

[xv] http://de.wikipedia.org/wiki/Zimt%C3%B6l,

[xvi] http://pl.wikipedia.org/wiki/Olejek_jod%C5%82owy,

[xvii] Xinyan Bi, Kun-Lin Yang “Liquid crystals decorated with linear oligopeptide FLAG for applications in immunobiosensors”, Bisensors and bioelectronics, Volume 26, Issue 1, 15 September 2010, Pages 107–111,

[xviii] http://www.kccs.at/files/TMB_Laurinaldehyd_21909400.pdf,


 

[i] http://chestofbooks.com/health/aromatherapy/The-Volatile-Oils-Vol1/Benzyl-alcohol-C6H5CH2OH.html,

[ii] http://en.wikipedia.org/wiki/Cetyl_alcohol,

[iii] http://pl.wikipedia.org/wiki/Cytronelol,

[iv] http://en.wikipedia.org/wiki/Citronellol,

[v] ntp.niehs.nih.gov/ntp/htdocs/…/ /Citronellol.pdf,

[vi] http://www.medilexicon.com/drugs/abreva.php,

[vii] http://www.flickr.com/photos/jardineriaoliva/5017046164/lightbox/,

[viii] http://en.wikipedia.org/wiki/Pinus_halepensis,

[ix] http://roseisarose.blox.pl/2012/04/nie-wszystko-co-nazywa-sie-roza-nia-jest.html,

[x] Geraniol - http://ull.chemistry.uakron.edu/erd/Chemicals/10000/8424.html,

[xi] Molski M.: Chemia piękna, PWN – W-wa 2009, ISBN – 978–93-01-15714-2, str. 97,

[xii] http://en.wikipedia.org/wiki/Lemongrass,

[xiii] http://en.wikipedia.org/wiki/Neroli_oil,

[xiv] http://www.aphrodisiacs-info.com/neroli.html,

[xv] http://pl.wikipedia.org/wiki/Mircen,

[xvi] http://en.wikipedia.org/wiki/Nerol,

[xvii] Fahlbusch Karl-Georg, und andere: “Flavors and Fragrances” in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2002,

[xviii] Papa A. J.” "Propanols", Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim, Wiley-VCH, (2005),


 

[i] Noveck K.: “Production, Technologies and Applications of Fatty Alcohols” noweck.com/vortrag_fatty_alcohols_karlsruhe_2011.pdf,

[ii] http://en.wikipedia.org/wiki/Fatty_alcohol,

[iii] Modrzejewski F.: Farmacja stosowana. PZWL Warszawa 1961,

[iv] Mucklow J. C. Reviewer: “Martindale: The Complete Drug Reference” 32nd edition 1, Br J Clin Pharmacol. 2000 June; 49(6): 613.

[v] Farmakopea Polska VI, Warszawa 2002,

[vi] Bielniak P.: “Alkohol w recepturze”, Aptekarz Polski, 10. 2008, nr 26/4,

 

Miłej lektury. 2015-05-20 12:41:24

 pozdrawiamy
Piotr i Maria